Parma – miasto włoskich przysmaków, kultury i fiołka

Etruskowie, Rzymianie, Longobardowie, panowie Visconti i Sforza, papieże, Burobonowie, Francuzi i Austriacy – wszyscy oni doceniali piękno okolicy i bogactwo lokalnych smaków. Parma to miasto idealne na jednodniową wycieczkę, chociaż zasługuje na więcej uwagi. Niektórzy mówią o niej „mały Paryż„, kierując się wyrafinowaną architekturą. Ja podobnych porównań nie lubię. Parma to Parma, leży na terytorium Włoch i może pochwalić się własną, bogatą spuścizną. Odwiedzamy ją w Wielką Sobotę.

5 rzeczy, które musisz wiedzieć o Prosciutto di Parma

Parma była dobrze prosperującym księstwem, co wpłynęło na różnorodność zabytków. W czasach rzymskich przebiegała tędy ważna arteria Via Aemilia, w średniowieczu wytyczony został fragment Via Francigena. Symbolem miasta jest Duomo, czyli katedra znajdująca się na jednym z najpiękniejszych placów pod słońcem Italii. Stanowi wybitny przykład lombardzkiej architektury w stylu romańskim. Wnętrza skrywają cenne zabytki renesansowe, wśród nich freski na kopule autorstwa urodzonego tutaj Correggia. Obok stoi przepiękne baptysterium wyłożone różowym marmurem z Werony. Budowla reprezentuje ewolucję stylu romańskiego w stronę gotyku. Została nasycona symbolami. Ośmiokątny kształt ilustruje wieczność: przejście od życia na ziemi wyrażonego przez kwadrat w zaświaty, które reprezentuje okrąg.

Warto zajrzeć do kościoła San Francesco del Prato. Gotycka perełka wygląda, jakby doświadczyła niemałej klęski. Od samego początku swojego istnienia świątynia należała do zgromadzenia franciszkanów. W 1804 roku budynek zajęły wojska Napoleona. Francuzi przepędzili zakonników, żeby zastąpić ich więźniami politycznymi. Z czasem kościół stał się zakładem karnym w pełnym tego słowa znaczeniu.Ten ostatni działał aż do 1992 roku. Obecnie trwają zakrojone na dużą skalę prace konserwatorskie, przywracające świątyni dawny splendor.

Parma skrywa ogrom zabytków. Monumentalny Pałac Pilotta, którego nazwa wywodzi się od słowa pelota, gry, w jaką grali na jego dziedzińcach hiszpańscy najeźdźcy, powstał w XVI wieku. W środku znajdowała się nie tylko rezydencja władców, ale także kościół, instytucje kulturalne, magazyny, stajnie i zbrojownia. Dzisiaj gości muzea w tym Galerię Narodową, gdzie eksponowane są dzieła dwóch wielkich parmeńskich malarzy: Correggia i Parmigianina. Najcenniejszym zabytkiem jest Teatro Farnese. Inspirację dla drewnianego teatru z 1618 roku stanowiły modele greckie i rzymskie i bardziej współczesne budowle, np. Teatro di Sabbioneta wzniesiony w ostatniej dekadzie XVI wieku. W Pałacu Pilotta mają siedzibę również Biblioteka Palatyńska i Museo Bodoniano, najstarsze we Włoszech muzeum druku. Giambattista Bodoni zarządzał książęcą drukarnią w Parmie. Właśnie tutaj zrealizował swoje marzenie o wydawaniu ekskluzywnych woluminów opatrzonych elegancką czcionką i charakterystycznym obramowaniem. Do dzisiaj czcionka Bodoni uchodzi za jedną z bardziej wyrafinowanych.

Symbolem Parmy oprócz szynki parmeńskiej i parmezanu jest woda toaletowa Violetta di Parma. Maria Ludwika Austriaczka, druga żona Napoleona i matka Napoleona II, a także księżna Parmy, Piacenzy i Guastalli w latach 1814–1847 pokochała fiołki za ich elegancję i delikatny zapach. Osobiście nadzorowała hodowle fiołka parmeńskiego. Władczyni była uwielbiana przez swoich poddanych. Po śmierci ciało Marii Ludwiki sprowadzono do Wiednia, gdzie spoczęła w krypcie cesarskiej kościoła kapucynów. Na jej grobie ciągle składane są fioletowe kwiaty.

Parma jest również miastem muzyki. Tutaj urodził się Arturo Toscanini, wybitny „Maestro”, który dyrygował z pamięci. Corocznie w październiku odbywa się „Festival Verdi„. Giuseppe Verdi przyszedł na świat w pobliskim Busseto, w okolicy zachowała się również należąca do niego Willa Sant’Agata. Można zajrzeć do Casa del Suono, wyjątkowego miejsca prezentującego ewolucję odtwarzania dźwięków i do Casa della Musica. Przed budynkiem stoi ławeczka z pomnikiem Guiseppe Verdiego. Dzieciom przypadnie do gustu przystanek w parku zabaw o tematyce muzycznej i wizyta w Castello dei Burattini, będącym siedzibą muzeum marionetek stworzonych przez cztery pokolenia rodziny Ferrari. A na koniec lub w tzw. międzyczasie koniecznie trzeba skosztować lokalnych przysmaków. Parma cieszy się stausem miasta kreatywnego UNESCO w dziedzinie gastronomii. Prosciutto di Parma, Parmigiano Reggiano, Culatello di Zibello, Fungo di Borgotaro, Coppa di Parma, wino Colli di Parma – żyć, nie umierać!