Włoskie zwyczaje wielkanocne: co region, to obyczaj!

0
Włoskie zwyczaje wielkanocne: co region, to obyczaj!
Włochy są tak bardzo różnorodne, że kompletnie inne zwyczaje obowiązują nie tylko w poszczególnych regionach, ale także w prowincjach, a nawet sąsiadujących ze sobą miastach i miasteczkach. Nie inaczej dzieje się w przypadku świąt Wielkanocnych. Powszechna jest obecność symbolizujących życie jajek, które bywają ozdabiane i w niektórych miejscach stają się przedmiotem oryginalnych gier, czy ludowych zabaw. Nie może ich oczywiście zabraknąć na stole, a dzieciaki szaleją za jajkami z czekolady skrywającymi w środku jakąś niespodziankę. Włoskie Settimana Santa (Wielki Tydzień), Pasqua i Pasquetta to również jarmarki z rękodziełem, folkowe biesiady, parady w kostiumach, wybuch drewnianego wozu inicjowany przez jednego z biskupów, całonocne palenie ogniska przed świątynią, widowiskowe inscenizacje przedstawiające ścieranie się między sobą sił dobra ze złem i Droga Krzyżowa odprawiana w rzymskim Koloseum. Zapraszam na wielkanocną podróż przez Italię.

Ale jaja, czyli świąteczne gry

Ciekawy zwyczaj panuje w miasteczku Cividale, które znajduje się we Friuli-Wenecji Julijskiej. Autonomiczny region leży na styku kilku kultur i uchodzi za włoską bramą do Europy. W Niedzielę i Poniedziałek Wielkanocny tutejsi mieszkańcy grają w “Trùc“. Ugotowane na twardo i pokolorowane kurze jajka ciskają po piasku umieszczonym w lekko nachylonej miednicy. Zabawa polega na tym, żeby jajo wprawione przez nas w ruch uderzyło w jajka należące do przeciwnika lub do przeciwników. W miejscowości Urbania w Marche jajeczno-świąteczne zawody mają nieco inny przebieg. Rozgrywana na głównym placu “Il gioco della Punta e cul” zaczyna się od ułożenia ugotowanych na twardo jajek na kształt litery S”. Konkurencja przewiduje uderzanie w górną i dolną część jaja przeciwnika. Wygrywa ten, kto do końca zachowa nieuszkodzony przedmiot zabawy. Podobny wygląd ma rozgrywający się w Tredozio (Emilia-Romania) “Il Palio dell’uovo“. Uczestnicy przy pomocy jajka starają się sprawić, żeby skorupki należące pozostałych śmiałków biorących udział w zabawie popękały. Mnie od razu na myśl przychodzi bocce (bule), popularna we Włoszech dyscyplina wywodząca się z gry wymyślonej w starożytnym Rzymie.

więcej: www.cividale.com/it/il_truc 
www.marcheinfesta.com/eventi/punta-e-cul-a-urbania
www.romagnaatavola.it/it/eventi/sagra-dell-uovo-tredozio

Włoskie zwyczaje wielkanocne: Alpy

W najmniejszym włoskim regionie autonomicznym, a więc w Dolinie Aosty znajduje się elegancki kurort Courmayeur. W okresie świąt Wielkiej Nocy słynie z “La Paquerette“, jarmarku prezentującego lokalne rzemiosło: wyroby drewniane, skórzane, wiklinowe i kłute w żelazie, jak również koronki i inne przedmioty użytku domowego. Tymczasem w należącym do miejscowości Badia osiedlu San Leonardo (Trydent-Górna Adyga) świąteczne zwyczaje mają znacznie bardziej ludowy charakter. Podczas dni bezpośrednio poprzedzających Wielkanoc odbywa się “Noza da Paur“. Zabawa przywołuje tradycje związane z wiejskim weselem. Młodzieńcy krążą po okolicy w poszukiwaniu dziewcząt, prosząc je o pisankę. Kto uzbiera ich 12, ożeni się w przeciągu roku. Natomiast kobiety, którym nie uda się rozdać wszystkich jajek, muszą koniecznie zakopać je w ziemi. W przeciwnym razie do końca życia pozostaną starymi pannami. Przenosząc się do Lombardii, w Bormio (Valtellina) można oglądać doroczną “La Sfilata dei Pasquali“. Ta niepowtarzalna parada odbywa się od ponad sześciu wieków. Uczestniczą w niej mali i duzi mieszkańcy miasta. Swoje kostiumy i wozy zaczynają przygotowywać wiele miesięcy wcześniej. Długie zimowe wieczory sprzyjają tego typu zajęciom.

więcej: www.lovevda.it/artigianato-fiere-mercatini/courmayeur/foire-de-la-paquerette
www.alta-badia.org/it/cultura-e-territorio/tradizione-e-cultura/noza-da-paur
www.bormio.eu/it/i-pasquali

Włoskie zwyczaje wielkanocne: il Cantè J’euv

W piemonckich krainach winem płynących, w Langhe i Roero istnieje rytuał il “Il Cantè J’euv“. Przywołuje on dawny chłopski zwyczaj. Niegdyś w ramach powitania wiosny młodzi ludzie udawali się w stronę najokazalszych gospodarstw, gdzie pod oknami właścicieli intonowali ludowe pieśni, licząc przy tym na jakiś podarek. Gospodarze zazwyczaj odwdzięczali się świeżymi jajami, które należało przechować do Wielkanocy. Jeśli jednak ukrywali się w murach swoich domostw, kierowano pod ich adresem wersy z przekleństwami. Współczesny “Il Cantè J’euv” nadal ma charakter folkowy. Nie brakuje muzyki i jedzenia, a przychody z zabawy przekazywane są na cele charytatywne.

więcej: langhe.net/evento/cante-jeuv-der-roche

Włoskie zwyczaje wielkanocne: Włochy środkowe

W Niedzielę Wielkanocną na Piazza del Duomo we Florencji ma miejsce “Lo scoppio del Carro“, Wybuch Wozu. Osiemnastowieczny wóz “Brindellone” podczas uroczystej procesji zostaje doprowadzony przed katedrę Santa Maria del Fiore. Biskup podpala świętą racę o kształcie gołębicy, a ta po drucie sfruwa w stronę bryczki, która zaczyna niemal eksplodować. Niejeden mieszkaniec Toskanii wierzy, że udane zapalenie rac przyniesie obfite zbiory. Rzym i Watykan, co oczywiste, podczas Wielkanocy są pępkiem świata. Spośród wszystkich wydarzeń zacytuję “Via Crucis“. W odbywającej się w Koloseum Drodze Krzyżowej uczestniczy papież. Wyrazista mieszanka pogańskich i chrześcijańskich tradycji świetnie oddaje klimat Wiecznego Miasta.

więcej: https://www.visitflorence.com/it/eventi-a-firenze/scoppio-del-carro-pasqua
www.vaticannews.va/it/vaticano/news/2022-04/maditazioni-via-crucis-colosseo

Włoskie zwyczaje wielkanocne: Włochy południowe

Nie trudno się domyśleć, że Wielki Tydzień i Wielkanoc są w południowych regionach Włoch bardzo widowiskowe. Na będącej częścią Neapolu przepięknej wyspie Procida (Włoska Stolica Kultury 2022) w Wielki Czwartek zaraz po zachodzie słońca rozpoczyna się “La Processione dei Dodici Apostoli incappucciati“, Procesja 12 zakapturzonych Apostołów. Podobny pochód organizują mieszkańcy Taranto (Apulia), gdzie od Wielkiego Czwartku aż do świtu w Wielką Sobotę wierni maszerują schowani pod kapturami. Są to tzw. “Perdoni“. Natomiast w miejscowości Noicattaro (Bari) w Wielki Czwartek przed kościołem Madonna della Lama zapala się ognisko. Ogień płonie przez całą noc.

więcej: więcej: www.procida.it/versione-italiana/eventi-imporanti/apostoli-incappucciati
www.tarantomagna.it/riti-e-tradizioni/settimana-santa-taranto-origini-curiosit-che-non-ti-aspetti
www.baritoday.it/eventi/riti-settimana-santa-noicattaro

Włoskie zwyczaje wielkanocne: Sycylia

Jeszcze bardziej sugestywnie obchody wyglądają na Sycylii. W Prizzi (prowincja Palermo) w Wielkanoc odbywa się “Il Ballo dei Diavoli“. Od świtu dwa ubrane na czerwono diabły wspólnie z odzianą w żółte szaty śmiercią naprzykrzają się przechodniom i starają się nie dopuścić do spotkania posągów Chrystusa i Maryi. Ostatecznie pokonają ich Anioły, a świąteczną atmosferę podkreślą bijące dzwony. Również w prowincji Katania (Adrano) w Niedzielę Wielkanocną pojawiają się siły nieczyste. “La Diavolata” albo “I Diavulazzi di Pasqua” to osiemnastowieczna inscenizacja osadzona między niebem a piekłem i celebrująca tryumf dobra nad złem. San Fratello (prowincja Mesyna) słynie z “La Festa dei Giudei“. Miejscowi chłopi i pasterze przebierają się pięknie haftowane żółto czerwone szaty. Twarze chowają pod kapturami. Symbolizują szatańskie moce, które w Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielką Sobotę krążą po miasteczku i zakłócają uroczystości związane z męką pańską. Znając ekspresyjność Sycylijczyków, musi być niezwykle widowiskowo.

więcej: www.siciliainfesta.com/feste/pasqua_prizzi_il_ballo_dei_diavoli
ww.siciliainfesta.com/feste/pasqua_la_diavolata_adrano
www.ilsicilia.it/la-festa-dei-giudei-a-san-fratello

Buone Feste!

Ania

Zainteresował Cię ten artykuł? Zajrzyj koniecznie do moich mediów społecznościowych. Na Facebooku i na Instagramie @podsloncemitaliiblog jestem codziennie i zamieszczam jeszcze więcej ciekawostek, zdjęć i Włoch!

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj